Euskararen Donostia PatronatuaDonostiako Udala
Gorostian gorosti
Afalondokoak
 
Afalondokoak

PETRA TXARDIN SALTZAILEA

        Bitoriano Iraola, 1886

        Musika: Raimundo Sarriegi

 

Doinua (MIDI) | Partitura (PDF)

 

        Kantu honek badu zenbait gako: Petra «isilik» doa, alegia, konpetentzia lotan dagoela, beste saltzaileak baino lehen iristeko; «ekatzu baldetxo bat / baina ongi betea / Martin, nere maitea» hori ez da senarrari egindako diosala, traineru patroi guztiei die «nere maitea» esaten, prezioa leuntzeko teknika da; «mokadu goxo preskoagorik / dukeak ere ez du jaten!» oihukatzen duenean eroslearen gustu ona laudatzen du eta, bidenabar, aberatsenaren pare jartzen du karrikako oinezkoa; sartagian edo sagardotegiko arranbarrilan oso goxoak direla kantatzen duenean ez digu deskripzio bat egiten, ideiak ematen ari zaigu, etxerako ez bada lagunarterako eros ditzagun, alegia, gizonezkoak xarmatzen ditu erostera anima daitezen; haurrari troxak aldatu eta bularra eman behar diola esaten duenean «presa daukat, eros iezazkidazu azken dozenatxio hauek» erregutzen du...

        Nolako saltzailea, Petra hau!

 

Treinerua kaiera

goizean goizaldera

txardin preskuarekin

sartzen bada,

nahiz mototsa zintzilik,

bi saltoan isilik,

lehendabiziko Petra

kaiean da.

 

Ekatzu baldetxo bat,

baina ongi betea,

Martin, nere maitea,

txestu hontan

segiduan kalera

joan nadien saltzera

esnatuaz daudenak

oraindik lotan.

 

        Txardin berriak,

        bizi-biziak,

        txestu hontatik zaizkit joaten,

        mokadu goxo preskoagorik

        dukeak ere ez du jaten!

 

Ez da ostaturikan

hartzen ez duenikan

udako fruta eder

hontatikan,

ez det ezagutzen nik

gustatzen ez zaionik

bakar bat, esateko,

oraindikan.

 

Sartagian prejitzen,

zabal-zabal jarriak

txardin berri biziak,

maziakoa,

eta beren mamia

gogorra ta lodia,

lupiarena baino

gozoagoa.

 

        Txardin berriak...

 

Sagardotegietan

goiz eta artsaldetan

han ere txit ederki

dira jartzen,

brasa bizi-bizia

estalirik guzia

behatz puntak erreaz

dira hartzen.

 

Eta lehenaz emanak

badira bi gatz ale,

nola ez izan zale

haietara?

Prejituak, erreak,

zein baino zein hobeak,

goxoak dira alde

denetara.

 

        Txardin berriak...

 

Oilagor ta eperrak

dirala txit ederrak

txiki-txikitandik det

aditua,

baina mokadu fina

txardin bizkar urdina

atzea aldetik ondo

okertua.

 

Arranbarril gainean

jarritzean erretzen

begira irrikitzen

beregana.

Ez da nolanahikoa

alafedetakoa,

Galizian kapoitzat

jaten dana.

 

        Txardin berriak...

 

Hara goian Benita

txeletaka jarrita,

txokaturikan dago

farrez lehertzen

baina begira horri,

koloreak zer gorri

aitatu detalako

zaizkan jartzen.

 

Orain zuengandikan

penaz utzirik dana

nere haurrarengana

noa etxera.

Pixoihala txuriak

badaukazki bustiak

mudatu ta bularra

ematera.

 

        Txardin berriak...

 

 

Gorostian gorosti Ogi-gainekoak Mapa Kronologia Gaiak Afalondokoak