Nagusi jauna, hauxen da lana!,
amak bidaltzen nau berorrengana.
Ai bidalduko bazinduke maiz!
Zu ikusita konsolatzen naiz,
sinista zazu:
oso zoraturikan naukazu!
Horren polita nola zeran zu
oso zoraturikan naukazu.
Amak esan dit etxeko errenta
pagatzeko dirurik ez zuen-ta
ea egingo dion mesede,
hilabetean gehienez ere,
itxoegitea,
bada zierto dala ematea
pasa baino lehen hilabetea.
Logratutzea, errez hala ere!,
nahiz hori 'ta beste zernahi gauza ere
seguro dala esan amari
zu baldin bazatoz mandatari,
dudarik gabe,
nere borondatearen jabe
zu zera Juana Bixenta Olabe.
Beraz, bertatik noa etxera,
poz haundi bat amari ematera.
Orain adio nagusi jauna,
presaka joan biat amagana.
Ez zoazela,
portatu zaite nik nahi bezela
gaur etxera joan ez zaitezela.
Zuen etxea dago urruti,
bidean zer gerta izan beldurti,
bada ia pasa da eguna,
arratsa berriz dator iluna.
Orain joatea
txartzat iduki nere maitea,
gaur hemen bertan gera zaitea.
Ez joan etxera bide hoietan
gauaz bakarrik eta ilunbetan,
kontura erori zaitea zu,
gauaz ilunbean joan biazu,
peligro haundiz
eta hobe dezu ehun aldiz
bihar goizean joan egun argiz.
Ezetz etsia egon liteke
ni hemen gelditu ezin niteke:
amak espero nau gauerako,
eta hark espero nauelako
joan behar det nik:
alaba ikusi bagetanik
amak izango ez luke onik.
Hemen zuretzat dira parako
jaki txit goxoak afaitarako:
edaria berriz, Jaungoikoa!,
hilak piztutzeko modukua,
ardo ondua;
ontzen urteetan egondua,
Malagatikan da bidaldua.
Jauna berorrek, bainan alferrik,
badaki armatzen lazo ederrik:
lazoa ehiz' bage gera dedin
nere etxean nahi ditut egin
afaldu 'ta lo;
nahiago ditut hango bi talo
ta ez hemengo mila erregalo.
Bihotz nereko, dama polita,
asmoz muda zaite hauxe tori 'ta:
hamasei duroko urre fina,
sendatu nahi 'zazun nere mina.
Ez jauna, ez, ez;
merezi bezin kopeta beltzez,
esango diot ezetz 'ta ezetz.
Gainera, berriz, Juana Bixenta,
utziko dizutet etxeko errenta...
kito zor didazuten guzia,
kunplitzen banazu kutizia.
Lotsa gogorra!
sufritzen dago gaur nere honra,
penaz malkoak darizkit, horra!
Nik ditut kulpak, ez egin negar,
horlakorik ez nizun esan behar:
animan sentitutzen det mina
zuri ofensa hori egina,
maldizioa!
Ez dakit non neukan juizioa,
eskatzen dizut barkazioa.
Barkazioa du-'ta eskatu,
nere bihotz onak ezin ukatu,
erakutsi didalako, jauna,
gaitz eginaren damutasuna,
konforme nago:
ez eginda ofensa gehiago,
gaurkoa oso ahaztutzat dago.
Berriz nik egin zuri ofensa?
Arren, horlakorik ez bada pensa!
Zaukazkit neskatxa fin batentzat,
eta gusto haundiz emaztetzat
hartuko zaitut;
bihotzetikan esaten dizut,
zuretzat ona baderizkizut.
Hori egiaz baldin badio
neregana egon liteke fio;
bainan usatuaz kortesia,
ama nereari lizentzia
eska bezaio.
Hori gustora egingo zaio,
bihar goizean joango natzaio.
Banoa orain. Atoz honuntza,
biderako hartu zazu laguntza.
Adi zazu, morroi Jose Joakin,
etxera farolan argiakin,
aingeru honi
gaur zuk laguntzea da komeni,
kezketan egon ez nadien ni.
Aingeru hari lagundu eta,
horra, jauna, egin ostera buelta;
bidean bai beldurtxo zan bera,
bainan ailegatuta etxera,
kontentu zegon;
orain kezketan ez du zer egon,
ohera joan 'ta pasatu gau on.
Heldu zanean hurrengo goiza,
nagusiak zuen kunplitu hitza;
joan zitzaion amari etxera,
andretzat alaba eskatzera.
Amak txit firme,
hartuta gero mila informe,
gelditu ziran biak konforme.
Handik zortzi bat egunetara,
edo hamar ziran ez dakit bada;
ez, hamar ezin zitezken izan...
Handik zortzi egunera elizan
ezkondu ziran;
ezkondu ta etxera segidan,
jendea franko bazuten jiran.
Bost hilabete edo sei hontan
ez dirade beti egondu lotan,
eman dute zenbait jira-bira
eta gozatutzen bizi dira
ditxak ausarki;
hobeto ezin litezke arki,
espero dute haurtxo bat aurki.
Dama gazteak, ez egon lotan,
begira zaitezte ispilu hontan:
gustatuta bertute ederra,
andretzat hartu bere maizterra
du nagusiak!
Horla irabaztera graziak,
saia zaitezte beste guziak.
